Parohija paraćinska - Hram Sv. Petka manastira Sv. Petke - Izvor (Paraćin)
Pravoslavna vjeroispovijest
Galerija
Lokacija
Paraćin, Pomoravski, Šumadija i zapadna Srbija, Srbija
Sadržaj
PAROHIJA PARAĆINSKA - HRAM SV. PETKA MANASTIRA SV. PETKE - IZVOR (PARAĆIN)
web: http://www.svetapetkaizvor.com/
Paroh:
Kontakt: +381 35 540 458 i 540 568
e-mail:
Podružni hramovi:
O parohiji:
Manastir Sveta Petka Izvorska zapravo ima dve crkve pod jednim krovom. Po svemu sudeći datiraju još iz srednjeg veka. Crkva je u srpsko-vizantijskom stilu sa dva osmostrana kubeta u svodu i prostranim naosom i oltarom.
U osnovi ima razvučen krst, oltarsku i dve pevničke apside. Na zidovima apside je nasuprot bogomoljama ovog stila po jedan veći prozor. U crkvi su i dva veoma uska prozora uokvirena zupčastim okvirima, a takvi su prozori i na kubetima. Zidovi crkve su od lomljenog, neobrađenog kamena uokvirenog kamenom peskarom. Manja crkva – kapela je sa južne strane veće, i građena je od istog materijala. Takođe, ima kube, istovetno sa dva na većoj crkvi. Razmere crkve su 18,00 h 6,34 h 5,10 m, a kapela 9,20 sa 4,25 sa 3,20 m. Crkva poseduje česticu moštiju Prepodobne matere Paraskeve, smeštenu u posebni kivot.
Crkva je živopisana u vreme kralja Aleksandra Obrenovića i mitropolita Srbije Mihaila (Jovanovića). O tome je na ulazu u crkvu postojao i natpis iz 1894. godine, gde je pisalo da je freske radio živopisac Toma Stojković, u vreme nastojatelja igumana Hadži-Jovana, i shimonaha Josifa.
Prvobitni živopis u hramu je rađen na suvom malteru, posnim bojama i bio veoma oštećen. Inače se ubrajao u živopise osrednje vrednosti, mada je imao izvesnih osobenosti, kao recimo prikaz svih srpskih arhiepiskopa do polovine XIX veka.
Godine 2002. episkop braničevski Ignatije daje blagoslov da se u potpunosti izmeni živopis, da bi se dobio svetliji i čistiji izgled hrama. Tako je 2003. godine u oktobru završen rad na živopisanju crkve iz ruku živopisaca Žičke ikonopisačke radionice Sv. apostola Luke pod rukovodstvom protođakona Miodraga Tomića, o čemu postoji i natpis u crkvi.
Raspored fresaka i uputstva za rad dao je episkop braničevski dr Ignatije. Živopis ima izvesnih osobenosti. U naosu crkve, u donjim zonama prikazane su svetiteljke tj. svete mučenice i prepodobne matere, po kojima monahinje manastira nose imena. Tu su i dve freske na kojima su prikazane scene iz žitija Prepodobne Paraskeve, kojoj je hram posvećen. U oltarskoj apsidi prikazan je Silazak u Ad, a u pevničkim apsidama Roždestvo Hristovo i Bogojavljenje. Pozadina živopisa izobiluje prikazima oblagodaćene prirode.
Ikonostas je izuzetno retko i lepo umetničko delo. Po stilu izgleda da je delo majstora sa juga. Kitnjasto je izrezbaren u drvetu i izvanredno ukomponovan sa ikonama u tri reda, i krunisan krstom na vrhu koji je optočen rezbarijom. U podnožiju krsta su dva škorpiona koji na upletenim repovima drže podnožije krsta, a u zubima ikone Bogomatere i Jovana Bogoslova.
Na prestonim ikonama nalaze se natpisi. Na Spasiteljevoj ikoni ugravirano je: priloži Mihajlo Savić za svoj spomen, Manastir Sv. Petka 1854.
Na ikoni sv. Jovana Krstitelja: 1872. m. juni 17. Laza Ilić i supruga jego Marija.
Stubići između ikona dekorisani su izrezbarenom lozicom i prepletom. Iznad carskih dveri nema uobičajne kompozicije Tajne večere, već se odmah čitavom dužinom pruža red od 16 ikona rađenih masnim bojma na dasci, veoma živih boja. Iznad njih se pak nalaze, na površinama iste veličine i u istom stilu rađene, ikone svetih apostola.
Carske dveri su dvokrilne, sa uobičajnim ikonama u medaljonima, a na jednokrilnim južnim i severnim dverima likovi Sv. Arhangela Mihaila i Sv. arhiđakona Stefana.
Ikonopisci ovog nesumnjivo umetnički vrednog ikonostasa su nepoznati.
Godine 1991. izvršeno je čišćenje i konzervacije ikonostasa. Sve je vraćeno u prvobitni izgled. Ornamentika i ikone su se pokazale u izvanrednoj lepoti ondašnjih majstora.
Konzervator je bio Slobodan Stojilović, koji je radove izveo sa velikom ljubavlju i požrtvovanjem.
Već i sam naziv sela Izvor dovoljno upućuje na bogatstvo ovog kraja lekovitom i zdravom izvorskom vodom. Od pamtiveka ovde je postojao izvor vode i narod se sabirao kako u crkvu tako i na izvor radi zdravlja i blagoslova. To je bio razlog okupljanja velikog broja ljudi i toga da su Turci zatrpali izvor kako bi sprečili okupljanje Srba. Izvor je zatrpan ali je voda probivši zemlju na drugom mestu počela tu da izvire.
Na tom mestu je narod vekovima dolazio po vodu koja je izobilno izvirala. Dugo je postojalo skromno ali veoma dobro kupatilo sa lekovitom vodom, koja je bila zadužbina Lazara Veljkovića iz Paraćina. Podignuto je 1852. godine. Država je 1964. godine ovaj snažni izvor iskoristila radi kaptaže vode za gradski vodovod, a manastirski izvor je te godine premešten na sadašnje mesto.
Tu je podignuta i kapela dimenzija 6,6 sa 4 metra. Na kapeli je natpis: "Izvor čudotvorne vode Prepodobne majke Paraskeve", premešten radi kaptaže 1964. godine.
Bunar u crkvenoj porti je takođe u velikom narodnom poštovanju. Po verovanju u njemu je čudotvorna voda koja pomaže bolnima od očiju. Bunar je svojevremeno ozidao episkop Venijamin i iguman Dimitrije. Natpis na bunaru o tome svedoči: "Ovaj istočnik sazdaše u slavu Božiju u korist žažduščim o svom trošku ep. braničevski Venijamin i iguman Dimitrije nast. m-ra Sv. Petka 1938. godine."
Bunar je ponovo obnovilo sestrinstvo manastira 2006. godine, podignuvši na bunaru izuzetno lepu drvenu nadstrešnicu u stilu crkve brvnare, te je tako zaštićeno od vremenskih nepogoda.
Fotografija: http://www.toparacin.org/%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B8.html
http://www.svetapetkaizvor.com/crkva/
Tekst: http://www.svetapetkaizvor.com/crkva/